Aan de voorzitter van de gemeenteraad van Den Haag

Beste leden van de gemeenteraad,

Op vrijdag 27 september is er een wereldwijde staking voor het klimaat. De initiatiefnemers van de Klimaatstaking in Nederland hebben een betoging aangemeld die om 13 uur zal starten op De Koekamp in Den Haag.

De burgemeester heeft per mail laten weten dat ze “voorlopig van oordeel is” dat bij de aansluitende mars door de binnenstad niet de volgende route gelopen kan worden: Korte Voorhout, Tournooiveld, Lange Vijverberg, Buitenhof, Hofweg, Kalvermarkt, Fluwelen Burgwal, Herengracht, Prinsessegracht.

De organisatoren hebben onder meer gekozen voor deze route omdat hij loopt langs het Tweede Kamergebouw aan het Buitenhof en het Stadhuis aan de Kalvermarkt. Doel van de mars is immers om onze groeiende zorgen en onvrede over de gevaarlijk escalerende klimaatcrisis en het gebrek aan effectief handelen door de politiek zichtbaar te maken.

De gemeente Den Haag schrijft in een mail aan de organisatoren van de demonstratiemars dat “ter bestrijding of voorkoming van wanordelijkheden” is bepaald: “In het kernwinkelgebied is het erg druk met bezoekers, toeristen, winkelend publiek, openbaar vervoer etc. Hierdoor worden demonstratieve optochten en grote stationaire demonstraties door/in het kernwinkelgebied niet toegestaan.” (..) “Er bestaat er een te groot risico op vermenging van demonstranten met winkelend publiek, toeristen en overige omstanders. (..) Dit levert een risico op voor wanordelijkheden.”

Maar wettelijk gezien snijdt deze opstelling van de burgemeester geen hout. Want enkel de aanwezigheid van winkelend publiek kan niet aangemerkt worden als ernstige wanordelijkheden in de zin van de Wet Openbare Manifestaties (WOM, artikel 2). Het is geen omstandigheid die een verbod van een demonstratie zou kunnen rechtvaardigen.

De website van het Nederlands Genootschap van Burgemeesters schrijft hierover: “Een verbod is enkel mogelijk op basis van “bestuurlijke overmacht”, waarbij de politie niet in staat is om de veiligheid van deelnemers te garanderen. Daarvan is sprake wanneer de betoging naar redelijke verwachting gepaard zal gaan met zo ernstige wanordelijkheden, dat er niet voldoende politie kan worden ingezet om de veiligheid van burgers en goederen adequaat te beschermen. (..) Een verbod is dus slechts bij hoge uitzondering gerechtvaardigd en dan met name als een bestuurlijke overmachtsituatie dreigt te ontstaan.”

Daarvan is hier overduidelijk geen sprake. Integendeel, de door de gemeente genoemde aanwezigheid van veel winkelend publiek en openbaar vervoer in de betreffende straten duidt er juist op dat het gebied is toegerust op het verwerken van grote aantallen mensen. En er dus geen sprake is van een mogelijke wanordelijkheid. Enkele duizenden demonstranten kunnen gemakkelijk geaccommodeerd worden in een stad van een half miljoen inwoners met een kernwinkelgebied dat jaarlijks 30 miljoen bezoekers trekt.

Toch lijkt de burgemeester hier een belangenafweging te maken tussen winkelende burgers/winkeliers en demonstrerende burgers. Dat is niet toegestaan onder de WOM, waar immers alleen sprake is van een marginale toetsing op drie specifieke gronden. En zelfs wanneer de belangenafweging tussen winkelende burgers en demonstrerende burgers gemaakt zou worden is het de vraag waarom de burgemeester het consumentenbelang laat prevaleren boven het democratisch recht op demonstreren. Als dit werkelijk niet te combineren zou zijn dan zou ze er immers ook voor kunnen kiezen de winkels enkele uren te sluiten in plaats van de demonstratie te verbieden.

Maar dat is niet eens nodig, want elders in het land vindt 99% van alle demonstraties juist plaats in het winkelcentrum van steden. Dat is immers de plek waar deze uitingen van democratie gezien worden door andere burgers. En net als nu in Den Haag staan democratische instituties zoals volksvertegenwoordiging of stadhuis waar de demonstraties op gericht zijn vaak in winkelgebieden. Als de redenering van de gemeente Den Haag stand zou houden bij een rechter, wat wij niet verwachten, dan zou in heel Nederland demonstreren bij winkels juridisch onmogelijk worden. Terwijl de praktijk aantoont dat het prima kan. In maart nog verzamelde zich 40.000 demonstranten voor de Klimaatmars in het hart van Amsterdam op de Dam, om vervolgens zonder enige wanklank in een stoet dwars door het bekendste winkelgebied van Nederland te trekken.

De werkelijke wanordelijkheid die op ons afkomt is dan ook niet de vreedzame demonstratie op 27 september in het centrum van de Hofstad, maar de klimaatcrisis die zich om ons heen al op grote schaal voltrekt. Die zal daadwerkelijk tot grote wanorde gaan leiden de komende decennia. De mooie stad achter de duinen waar we nu demonstreren zou aan het einde van de eeuw volgens wetenschappers meters onder water kunnen staan als we de uitstoot van broeikasgassen niet omlaag weten te brengen. Dat is de werkelijke wanorde die dreigt.

De burgemeester zou de klimaatmars door de stad op vrijdag 27 september dus ook niet moeten verbieden. Nee ze zou juist een politiek signaal moeten afgeven door zelf mee te lopen. Dwars door het centrum van haar eigen stad waar alle burgers kunnen zien dat ze bereid is de komende klimaatwanorde serieus te nemen en aan te willen pakken. We hopen samen met de burgemeester op 27 september deze tocht voor de toekomst te gaan maken. Midden in Den Haag!

Met vriendelijke groet,

Namens de initiatiefnemers van de klimaatstaking,

Liset Meddens

Directeur Fossielvrij NL

Categories: Persberichten

0 Comments

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *